Kaiser. Xin cảm ơn Anh!

 

 

 

 

Việc thay đổi hệ thống tài chính là một phần của quá tŕnh chuyển đổi đă diễn ra trong một thập kỷ qua. Trong khi ngành giấy vào thời điểm những năm 80s vẫn là ngành công nghiệp quan trọng nhất, th́ ngành quan trọng nhất ngày nay (2006) là công nghệ thông tin (ICT). Hiện nay, ngành ICT của Phần Lan, đứng đầu là NOKIA, có khoảng 6000 công ty và chiếm khoảng 10% GDP và ¼ xuất khẩu của Phần Lan.

 

Mô h́nh chính sách công nghiệp của Phần Lan được xây dựng trên cơ sở mối quan hệ mật thiết giữa các tổ chức nghiên cứu, các trường đại học hàn lâm và ngành công nghiệp, lấy “tri thức” là nền tảng. Hội đồng chính sách khoa học công nghệ của Phần Lan là tổ chức quan trọng, đứng đầu là Thủ tướng. Thành viên gồm bốn hoặc năm thành viên chính phủ, 10 đại diện giới khoa học công nghệ, và đại diện của giới lao động và các tổ chức sử dụng lao động. Tri thức, sáng tạo và quốc tế hóa là các tôn chỉ của Hội đồng này.

 

Vài năm trở lại đây, Phần Lan dần trở thành tâm điểm chú ư, không chỉ là đất nước của thương hiệu NOKIA. Hơn 50 năm dưới bóng của Liên Xô, Phần Lan đă nổi tiếng là đất nước của nghiên cứu và sáng tạo. Chính là Mỹ chứ không phải Châu Âu đă ca ngợi thành tích này của Phần Lan. Điều này là dễ hiểu bởi Châu Âu vừa là đối tác vừa là đối thủ cạnh tranh trong lĩnh vực này trong khi Mỹ đóng vai tṛ là người thầy đánh giá các học tṛ của ḿnh ở Châu Âu.

 

Cho tới thời điểm này, những đánh giá đáng chú ư nhất về khả năng của Phần Lan được đăng tải vào năm ngoái (2005)  trên tờ Washington Post, tác giả là Robert Kaiser, một phóng viên người Mỹ mà tôi (Max Jakobson) có quen riêng khi Kaiser c̣n là phóng viên ở Moscow. Cùng làm loạt phóng sự này c̣n có phóng viên ảnh Lucien Perkins . Hai phóng viên này đă viết một loạt 24 phóng sự và công bố vài trăm bức ảnh; tất cả đều được công bố trên Blogs của tờ Washington Post từ 23/5/2005 cho tới 10/6/2005. Sáu trong số 24 phóng sự này được đăng trên báo giấy. Chỉ trong ṿng 3 tuần, 366 ngàn lượt người đă đọc blogs này và 3499 người viết b́nh luận. C̣n những phóng sự in trên báo giấy đă tới tay của vài trăm ngàn người khác.

 

Theo Kaiser, Phần Lan được đánh giá là đất nước đạt được những chỉ số so sánh cao nhất thế giới. Diễn đàn kinh tế thế giới xếp hạng Phần Lan là nước cạnh tranh nhất thế giới. Trường đại học Yale và Columbia xếp hạng Phần Lan là nước đứng đầu sẽ “duy tŕ được chỉ số bảo vệ môi trường quốc gia cao nhất trong vài thập kỷ tới.” Các con số thống kê của OECD cho thấy tỷ lệ % GDP của Phần Lan đầu tư cho nghiên cứu phát triển cao hơn tất cả các nước khác, chỉ đứng sau Thụy Điển. Học sinh ở lứa tuổi  15 Phần Lan đứng đầu về thành tích so với các nước công nghiệp phát triển khác khi so sánh các kỹ năng học tập. Theo điều tra toàn cầu của tổ chức Transparency International, Phần Lan là nước có tỷ lệ tham nhũng thấp nhất thế giới. Tỷ lệ Phần Lan đọc sách báo và mượn sách thư viện cao hơn tất cả các nước khác trên thế giới (Mỹ đứng thứ 17). Và, tính b́nh quân đầu người, Phần Lan đào tạo ra nhiều nhạc sỹ hơn tất cả các nước khác.

 

Kaiser viết: “Phần Lan rất có thể là đất nước lư thú nhất trên hành tinh này mà người Mỹ ít biết tới nhất”. “Đó là đất nước có hệ thống trường học tốt nhất thế giới, những người phụ nữ tự do nhất (tổng thống là một phụ nữ); có tỷ lệ sử dụng điện thoại di động cao nhất thế giới nếu tính theo b́nh quân đầu người, là quê hương của một trong số các công ty công nghệ tiên tiến nhất (NOKIA), sở hữu nhiều công nghệ thông tin hiện đại, là đất nước giàu âm nhạc từ rock, jazz cho tới nhạc cổ điển. Người Phần Lan tự hào là đất nước phúc lợi phổ thông trong đó người dân được hưởng, ngoài các thứ khác, là hệ thống y tế miễn phí, giáo dục miễn phí ở tất cả mọi cấp” Thế nhưng, sau khi phỏng vấn một số chính trị gia và lănh đạo kinh tế, Kaiser thừa nhận rằng Phần Lan trong tương lai cần có nhiều cải cách nữa.

 

Nh́n từ quan điểm Phương Tây, Phần Lan được xem là một trong 5 nước Bắc Âu. Về lịch sử, trong suốt 50 năm dưới sự cai trị của Liên Xô, th́ việc gắn với nhóm Bắc Âu là quan hệ chính thức duy nhất với Châu Âu. Thế nhưng chỉ ngay sau khi Liên Xô sụp đổ, Phần Lan vượt qua các nước Bắc Âu hội nhập vào EU. Năm 2004, chính phủ Thụy Điển quyết định chuyển sang sử dụng đồng euro nhưng không được chấp nhận sau cuộc trưng cầu dân ư. Trên thực tế có sự rạn nứt giữa 5 nước Bắc Âu từ thời chiến tranh thế giới thứ 2. Na Uy và Đan Mạch bị Đức chiếm đóng. Thụy Điển duy tŕ được trung lập. Phần Lan bị Liên Xô tấn công. Iceland trở thành căn cứ quân sự của Mỹ. Sau chiến tranh, Na Uy, Đan Mạch và Iceland gia nhập NATO. Thụy Điển trung lập. Phần Lan cam kết với Liên Xô tự bảo vệ nếu bị phương Tây tấn công. Ngày nay (2007), Na Uy và Iceland đứng ngoài EU và 5 nước không duy tŕ một phe (a joint unit) trong Liên hợp quốc. Các cuộc gặp gỡ truyền thống giữa các nước bắc Âu tiếp tục nhưng không mấy được chú ư. Chúng tôi cũng giống như các quốc gia láng giềng văn minh: thỉnh thoảng thích gặp nghau và chuyện tṛ nhưng ai có việc người nấy.

 

Kinh doanh tạo ra quan hệ rất khác giữa các nước bắc Âu. Năm 1992, Peter Wallenberg, “cha đẻ” của ngành kinh doanh ở Thụy Điển, khởi xướng các cuộc gặp không chính thức giữa các nhà lănh đạo kinh doanh ở Phần Lan và Thụy Điển; cứ 2 năm một lần, một lần ở Helsinki, một lần ở Stockholm. Lư giải của ông là trong thế giới toàn cầu hóa, các công ty hai nước cần đến nhau. Hàng năm các cuộc gặp vẫn diễn ra, tạo quan hệ gần gũi giữa lănh đạo kinh doanh hai nước. Phần Lan ngày nay sở hữu 800 công ty tại Thụy Điển. Xuất khẩu Phần Lan sang Đông và Tây xấp xỉ nhau: 11% xuất khẩu sang Thụy Điển và con số tương tự như vậy sang Nga.

 

Trích dịch từ chương 4, Kinh tế, trang 80-84 cuốn “Finland – A lone Wolf” của Max Jakobson, nhà xuất bản Otava.

Max Jakobson (b. 1923), a former diplomat, is the author of several books and writes regularly on international affairs for publications in Finland and abroad.

 

 

 

----------------------------------

 

 

 

 

Thank you, Kaiser!

 

 

 

 

 

 

 

The change of the financial system is part of the transformation that has developed in just one decade. While the pulp and paper industry was until the early part of 1980s by far the most important industrial sector, the most important one today is information and communication technology ICT. Currently the Finnish ICT sector, with Nokia as its locomotive, consists of some 6000 firms and accounts for some ten percent of the country’s GDP and about one fourth of total exports.

 

The Finnish model of industrial policy is based on interdependencies between research organizations, universities and industries, recognizing “knowledge” as a fundamental asset. The Science and Technology Policy Council of Finland is the high level body chaired by the prime minister. The membership consists of four or five members of the government, ten representatives of science and technology, as well as representatives of employers’ and employee’ organizations. Knowledge, innovation and internationalization are the council’s policy themes.

 

In the past couple of years Finland has gradually been attracting more attention, not only as the place where the spectacular enterprise called Nokia happens to be located. Having lived 50 years in the shadow of Soviet power, Finns have become known as successful experimenters and innovators. It is Americans rather than Europeans who praise Finland’s performance – very understandable since the European nations are partners and competitors, while Americans are like teachers who examine European students..

 

So far the most remarkable analysis of Finland’s capacities was produced last year in the Washington Post by a well-known American journalist Robert Kaiser, whom I used to know personally) during the days he was a correspondent in Moscow, and photographer Lucien Perkins. They produced 24 reports and several hundred pictures, which were published in the Washington Post “blogs” from May 23 till June 10, 2005. Six of the reports were published in the newspaper. During the three weeks 366000 persons read the blogs and 3499 sent their written comments, while the reports that were published in the Washington Post were read by several hundred thousands persons.

 

According to Kaiser, Finland is regularly recognized as among the world’s best in a variety of indexes and comparisons. The World Economic Forum in Davos ranks Finland as the most competitive economy in the world, and Yale and Columbia universities rank Finland first in an index that measures the countries’ ability to “protect the national environment over the next several decades”. Statistics compiled by the OECD show that Finland invests more of its GDP in research and development than any country but Sweden. Finnish 15-year olds score first in the industrial world on comparative tests of their academic abilities. According to a global survey by Transparency International, Finland is perceived as the least corrupt country in the world. (The United States is ranked 17th) Finns read newspapers and take books out of libraries at a rate as high or higher than all other countries. And Finland trains more musicians, per capital, than any other country.

 

Finland just might be the world’s most interesting country that Americans know least about”, Kaiser wrote. “It has the best school system in the world, some of the most liberated women (the president is female), more cell phones per capital than anyone else, one of the world’s best high tech companies (Nokia), remarkable information technology of many kinds, great music from rock and jazz to classical. The Finns are proud of their general welfare state, which provides among much else, free health care and free education at every level.” But having interviewed a number of business leaders and politicians, Kaiser admits that the future will require demanding reforms.

 

In the view from the West, Finland is considered one of the five Nordic countries, and historically, during the fifty years of Soviet domination, to be attached to the Nordic group was for Finland its only formal Western connection. But as soon as the Soviet Union had collapsed Finland passed the other four Nordic countries and joined EU’s euro team. In 2004 the Swedish government decided to adopt the euro, but his plan was rejected by a referendum. Actually, the five Nordics have been divided ever since the Second World War. Norway and Denmark were occupied by the Germans, Sweden maintained its neutrality, Finland was attacked by the Soviets, Iceland became an American base. After the war Norway, Denmark and Iceland joined NATO, Sweden stayed neutral, Finland promised the Soviets to defend itself if attacked from the West. Today, Norway and Iceland stay out of the EU, and the five Nordic countries no longer maintain a joint unit in the United Nations. Traditional Nordic meetings continue, but receive less attention. We are like civilized neighbors: we like to meet and chat from time to time, but each one has his own job.

 

Business creates quite different relations between the Nordic countries. In 1992, Peter Wallenberg, the “father” of Swedish business, started informal meetings between Swedish and Finnish business leaders”: twice a year, once in Stockholm and once in Helsinki. His explanation was that in the global economy Finnish and Swedish firms need each other. The meetings continue every year, creating a close contact between the business leaders of the two countries. Finland now owns more than 800 firms in Sweden, and our exports reach the same level both east and west: 11 percent of total exports to Sweden and the same amount to Russia.

 

 

 

Except Chapter V, Economy, page 80-84, FINLAND – A Lone Wolf”- Max Jakobson, Publisher Otava.

 

Max Jakobson (b. 1923), a former diplomat, is the author of several books and writes regularly on international affairs for publications in Finland and abroad.